بورس کالای ایران، بازاری قانونمند، شفاف و مطمئن

دستورالعمل اجرایی معاملات قرارداد سلف موازی استاندارد نفت و فراورده‌های نفتی در بورس کالای ایران

مرجع تصویب: هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار، تاریخ تصویب 1389/12/14

فصل اول- تعاریف و کلیات

ماده 1: تعاریف

کلیه اصطلاحات و واژه‏هایی که در ماده یک قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب آذرماه 1384 مجلس شورای اسلامی و دستورالعمل معاملات کالا و اوراق بهادار مبتنی بر کالا مصوب 1389/07/05شورای عالی بورس و اوراق بهادار تعریف شده‏اند، به همان مفاهیم در این دستورالعمل نیز کاربرد دارند. واژه‏های دیگر دارای معانی ذیل می‏باشند.

1. آخرین روز معاملاتی: آخرین روزی که امکان معامله یک قرارداد سلف موازی استاندارد در بورس وجود دارد.

2. اتاق پایاپای: واحدی است که وظیفه تسویه و پایاپای معاملات قرارداد سلف موازی استاندارد را برعهده دارد.

3. عضو اتاق پایاپای: کارگزار، کارگزار / معامله گر و هر شخص حقوقی دیگری است که تحت این عنوان مطابق مقررات مربوطه، به عنوان عضو اتاق پایاپای پذیرفته شده و وثایق لازم را بدین منظور نزد اتاق پایاپای تودیع کرده است.

4. اطلاعیه عرضه: گزارشی است که برای اطلاع سرمایه‌گذاران از وضعیت دارایی پایه و مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد در قالب فرم‏هایی که به تصویب هیات مدیره بورس می‏رسد، برای عموم منتشر می‏شود.

5. تحویل فیزیکی: تسلیم دارایی پایه قرارداد سلف موازی استاندارد سررسید شده توسط فروشنده به دارنده گواهی سلف موازی استاندارد.

6. تسویه نقدی: تسویه نقدی معامله ناشی از اعلام یا اقدام هریک از طرفین قرارداد سلف موازی استاندارد مبنی بر انصراف از تحویل دارایی پایه موضوع قرارداد است. بر مبنای شرط ضمن عقد قرارداد و در مهلت مقرر در این دستورالعمل، خریدار اختیار دارد که از تحویل گرفتن دارایی پایه و فروشنده اختیار دارد که از تحویل دادن دارایی پایه انصراف دهند. در صورت انصراف هریک از طرفین قرارداد از تحویل دارایی پایه، فروشنده متعهد است که ارزش دارایی پایه بر اساس قیمت پایانی آخرین روز معامله را به خریدار پرداخت نموده و قرارداد را تسویه نماید.

7. حساب عملیاتی: حساب بانکی است که جهت تسویه وجوه اعضا توسط اتاق پایاپای مورد استفاده قرار می‏گیرد.

8. دامنه نوسان قیمت روزانه: دامنه قیمت مجاز ورود سفارش‏های قرارداد سلف موازی استاندارد در هر جلسه معاملات می‏باشد.

9. دارایی پایه: دارایی موضوع قرارداد سلف موازی استاندارد پذیرش شده است.

10. دوره معاملاتی: فاصله زمانی اولین لغایت آخرین روز معاملات هر قرارداد سلف موازی استاندارد است که جزییات آن در قرارداد تعیین می‏شود.

11. روزکاری: روزهای مجاز معاملاتی که توسط هیات مدیره بورس جهت انجام معاملات قرارداد سلف موازی استاندارد تعیین می‏شود.

12. رینگ صادراتی: جلسه معاملاتی بورس برای معامله کالاهایی می‏باشد که مقصد آن‏ها صرفاً بازار هدف بین‌المللی است.

13. قرارداد سلف موازی استاندارد : قراردادی است که براساس آن مقدار معینی از دارایی پایه براساس مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد به فروش می‏رسد. وجه قرارداد مذکور باید نقدی در مهلت تسویه و طبق مشخصات قرارداد پرداخت و دارایی پایه در سررسید تحویل شود. در طول دوره معاملاتی قرارداد، خریداران می‏توانند به فروش قرارداد سلف موازی استاندارد به میزان خریداری شده به شخص دیگری اقدام نمایند. این دو قرارداد ازهم مستقل هستند و فروشنده به استناد گواهی سلف موازی استاندارد، خریدار را به فروشنده اولیه (شرکت ملی نفت ایران) جهت تحویل فیزیکی حواله می‏دهد. در این حالت پذیرنده حواله مسوولیت مراجعه به فروشنده اولیه را پذیرفته و حق رجوع به فروشنده در معامله ثانویه را ندارد.

14. قیمت پایانی: قیمتی است که بر اساس روش تعیین شده در این دستورالعمل برای هرنماد معاملاتی در پایان هرجلسه رسمی معاملاتی توسط بورس محاسبه و اعلام می‏شود.

15. گواهی سلف موازی استاندارد: سندی است که توسط اتاق پایاپای صادر شده و مشتمل بر مجموع دارایی خریدار از هر قرارداد سلف موازی استاندارد می‏باشد. این گواهی در طول دوره معاملاتی مبنای انجام معاملات و پس از پایان آن دوره مبنای تسویه نقدی یا تحویل فیزیکی قرارداد سلف موازی استاندارد خواهد بود.

16. ماه قرارداد: ماهی است که طی آن تحویل فیزیکی براساس برنامه بارگیری اعلامی توسط شرکت ملی نفت ایران انجام می‏شود.

17. مهلت تسویه : مهلت زمانی تسویه وجوه قرارداد سلف موازی استاندارد از سوی خریدار است که طبق مشخصات قرارداد تعیین می‏گردد.

ماده2: مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد به پیشنهاد بورس به تصویب هیات پذیرش می‏رسد و حداقل شامل موارد زیر است:

1. دارایی پایه

2. مشخصات دارایی پایه و حسب مورد استاندارد دارایی پایه

3. نام و مشخصات تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان

4. اندازه قرارداد

5. دوره معاملاتی قرارداد

6. ماه‏های قرارداد

7. واحد پولی قیمت

8. دوره تحویل

9. مکان‏های تحویل

10. کارمزد معامله و تسویه و تحویل

11. خسارات

12. دامنه نوسان قیمت روزانه

13. حداقل تغییر قیمت

14. سقف سفارش و سقف خرید

15. حداقل و حداکثر خرید جهت تحویل فیزیکی

16. روش‏های مورد قبول جهت تسویه معاملات، مهلت‏های تسویه مربوط به آن و سایر شرایط آن

17. سایر اطلاعات و مستندات به تشخیص هیات پذیرش

تبصره: کلیه مستندات پیوست مشخصات قرارداد جز لاینفک آن می‏باشند.

ماده3: دارایی پایه قرارداد سلف موازی استاندارد از بین محصولات پذیرفته‌شده در بورس انتخاب می‏گردد و امیدنامه دارایی پایه نیز باید به همراه مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد منتشر گردد.

ماده4: بورس اطلاعیه عرضه قرارداد سلف موازی استاندارد را که مشتمل بر موارد زیر است حداقل یک روز کاری پیش از آغاز دوره معاملاتی از طریق سایت رسمی خود منتشر می‏نماید :

1. مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد

2. تاریخ شروع و پایان دوره معاملاتی

3. تاریخ سررسید و زمان‏بندی امور تحویل

4. سایر شرایط تسویه فیزیکی و نقدی

5. رینگ معاملاتی

6. اطلاعات و اسنادی که جهت تحویل فیزیکی باید به شرکت ملی نفت ایران ارایه گردد و مهلت ارایه آن

7. سایر اطلاعات به تشخیص بورس

تبصره: قیمت پایه عرضه در اولین روز معاملاتی، قبل از شروع اولین جلسه معاملاتی یک قرارداد سلف موازی استاندارد توسط شرکت ملی نفت ایران به بورس اعلام و از طریق سایت رسمی بورس اطلاع‌رسانی می‏گردد.

فصل دوم- سفارشات و معاملات

ماده5: معاملات قرارداد سلف موازی استاندارد در رینگ داخلی و رینگ صادراتی بر اساس مقررات این دستورالعمل انجام می‏شود. رینگ مورد معامله باید در تعریف نماد معاملاتی و اطلاعیه عرضه قید گردد.

ماده6: معاملات قراردادهای سلف موازی استاندارد در بورس از طریق کارگزاران عضو بورس انجام می‏شود. کلیه کارگزارانی که مجوز فعالیت در بازار معاملات نقدی دارایی پایه را دارند و وثایق لازم را جهت انجام معاملات قرارداد سلف موازی استاندارد نزد اتاق پایاپای تودیع کرده‌اند، می‏توانند قرارداد سلف موازی استاندارد آن دارایی پایه را نیز معامله نمایند.

تبصره: میزان وثایق موضوع این ماده و شرایط تودیع آن بر اساس مصوبه هیات مدیره بورس تعیین می‏گردد.

ماده7: پذیرش خریدار و صدور کد معاملاتی برای وی جهت انجام معاملات قرارداد سلف موازی استاندارد نفت و فراورده‌های آن به شرح زیر انجام می‏شود:

1. مشتری با مراجعه به کارگزار فرم درخواست پذیرش و مستندات لازم جهت احراز هویت و پذیرش مشتری را طبق مقررات و براساس فرم نمونه بورس ارایه می‏نماید.

2. کارگزار فرم و اطلاعات موضوع بند یک را دریافت و ضمن مطابقت مستندات با اصل آن، کلیه مستندات را ممهور به مهر کارگزاری نموده و به اتاق پایاپای ارایه می‏نماید.

3. اتاق پایاپای فرم درخواست پذیرش مشتری را برای شرکت ملی نفت ایران ارسال می‏نماید.

4. شرکت ملی نفت ایران ضمن بررسی صلاحیت خریداران نسبت به اخذ مستندات لازم از ایشان جهت تحویل فیزیکی اقدام و در صورت تایید صلاحیت مشتری تاییدیه پذیرش وی را به بورس ارسال می‏نماید.

5. اتاق پایاپای بر اساس تاییدیه ارسالی شرکت ملی نفت ایران برای خریداران پذیرش شده کد معاملاتی صادر و به کارگزاران اعلام می‏نماید.

تبصره1: شرکت ملی نفت ایران می‏تواند به تفکیک خریداران سقف خرید در یک روز یا برای یک دوره معاملاتی قرارداد را تعیین و به بورس اعلام نماید. بورس بر اساس اطلاعات ارایه شده از سوی شرکت ملی نفت ایران کد معاملاتی خریداران را محدود می‏نماید.

تبصره2: صدور کد معاملاتی خریدار برای یکبار انجام می‏شود. لیکن پذیرش خریدار توسط شرکت ملی نفت ایران می‏تواند به تشخیص آن شرکت، به تفکیک دارایی پایه نیز صورت گیرد.

ماده8: دریافت سفارش مشتریان به صورت کتبی، تلفنی، از طریق اینترنت و یا سایر روش‏های تعیین شده مطابق مقررات خواهد بود.

ماده9: کارگزاران مکلفند فرم‏های ثبت سفارش را برای هر مشتری به ترتیب شماره سریال بایگانی و حسب درخواست به بورس و یا سازمان ارایه نمایند.

ماده10: جهت رعایت نوبت مشتریان، ثبت زمان دقیق و تاریخ، هنگام تکمیل فرم سفارش الزامی است. کارگزاران مکلفند براساس اولویت زمانی دریافت سفارش مشتری، نسبت به اجرای سفارش اقدام نمایند.

ماده11: ساعات و روزهای انجام معامله قرارداد سلف موازی استاندارد و مدت هریک از مراحل جلسه معاملات توسط هیات مدیره بورس تعیین و اعلام می‏شود.

تبصره1: تغییرات ساعات و روزهای معامله حداقل 3 روز کاری قبل از اعمال، باید به اطلاع عموم برسد.

تبصره2: در صورت تغییر اضطراری ساعت شروع، خاتمه یا طول مدت جلسه رسمی معاملاتی در اثر اشکالات فنی، بورس باید تغییرات را قبل از اعمال، از طریق سایت رسمی خود اعلام و مستندات مربوط به دلایل بروز شرایط اضطراری را در سوابق خود نگهداری نماید و حسب درخواست، مستندات را به سازمان ارایه نماید.

ماده12: اجرای سفارشات براساس اولویت قیمت و در صورت تساوی قیمت‌ها براساس اولویت زمانی ورود سفارش به سامانه معاملاتی خواهد بود.

تبصره: هیات مدیره بورس می‏تواند علاوه بر اولویت‏های مذکور در این ماده، اولویت‏های دیگری را حسب مورد جهت تصویب به سازمان پیشنهاد نماید. این تغییرات حداقل 3 روز کاری قبل از اعمال، باید به اطلاع عموم برسد.

ماده13: کلیه معاملات قرارداد سلف موازی استاندارد بصورت رقابتی و در جلسه رسمی معاملات انجام می‏شود. در موارد خاص انجام معاملات خارج از جلسه رسمی معاملات صرفاً با مصوبه هیات مدیره سازمان امکان پذیر است.

ماده14: در خصوص مراحل انجام معامله قرارداد سلف موازی استاندارد، مفاد ماده 19 دستورالعمل معاملات کالا و اوراق بهادار مبتنی بر کالا در بورس کالای ایران (مصوب شورای عالی بورس) مجری است.

ماده 15: بورس حداکثر دو ساعت پس از پایان جلسه معاملات روزانه، قیمت پایانی معاملات را به شرح زیر تعیین و از طریق سایت رسمی خود منتشر می‏نماید.

الف) درصورت انجام معامله طی آن جلسه معاملات، میانگین وزنی معاملات انجام شده به عنوان قیمت پایانی آن روز تعیین می‏گردد.

ب) درصورت عدم انجام معامله طی آن جلسه معاملات، قیمت پایانی بر اساس روش محاسبه قیمت تئوریک مصوب هیات پذیرش تعیین می‏گردد.

ماده16: تغییر دامنه نوسان قیمت و سقف حجم هر سفارش در طول دوره معاملاتی قرارداد سلف موازی استاندارد با پیشنهاد بورس و پس از تصویب هیات پذیرش امکان‏پذیر می‏باشد. این تغییرات حداقل 3 روز کاری قبل از اعمال، باید به اطلاع عموم برسد.

ماده17: در صورت وجود اطلاعات یا وقوع شرایط اضطراری که تاثیر با اهمیتی بر قیمت قرارداد سلف موازی استاندارد و یا تصمیم سرمایه‌گذاران دارد، بورس می‏تواند معاملات را حداکثر به‌مدت یک جلسه معاملاتی متوقف نموده و موضوع را جهت رفع موارد توقف پیگیری نماید.

تبصره: توقف معاملات بیش از یک جلسه معاملاتی با موافقت سازمان امکان‌پذیر می‏باشد.

ماده 18: در صورت وقوع موارد موضوع ماده 17 این دستورالعمل، مدیرعامل بورس معاملات مبتنی یا متاثر از این موارد را تشخیص داده و عدم تحقق آن را اعلام می‏نماید.

ماده19: در صورتی که کارگزار خریدار یا فروشنده نسبت به معاملات انجام‌شده معترض باشند باید اعتراض خود را با ذکر دلایل برای رسیدگی تا 2 ساعت قبل از شروع جلسه معاملاتی روز بعد به بورس اعلام نمایند. تصمیم بورس در این خصوص لازم‌الاجراست.

ماده20: بورس گزارش آماری معاملات بازار را طبق ضوابط سازمان منتشر می‏کند.

ماده21: در صورتی‏که ظن استفاده از اطلاعات نهانی یا دستکاری قیمت در معاملات وجود داشته باشد و یا تغییرات غیرعادی قیمت مشاهده گردد، سازمان می‏تواند دستور توقف نماد معاملاتی قرارداد سلف موازی استاندارد را صادر نماید. در این حالت بورس باید بلافاصله اقدام به توقف نماد معاملاتی مربوطه نموده و تا رفع دلایل توقف نماد، موضوع را پیگیری نماید. بازگشایی مجدد نماد با موافقت سازمان امکان‌پذیر خواهد بود.

ماده22: برای کلیه خریدارانی که اقدام به خرید قرارداد سلف موازی استاندارد نموده‏اند، گواهی سلف موازی استاندارد صادر می‏گردد.

ماده23 : دارندگان گواهی سلف موازی استاندارد می‏توانند در طول دوره معاملاتی اقدام به فروش قرارداد سلف موازی استاندارد تا سقف دارایی خود طبق گواهی سلف موازی استاندارد نمایند. کلیه فروشندگان، با انجام معامله خریدار را به شرکت ملی نفت ایران جهت تحویل فیزیکی حواله می‌دهند.

تبصره: شرکت ملی نفت ایران، متعهد به تحویل فیزیکی به دارنده گواهی سلف موازی استاندارد در ماه قرارداد می‏باشد و دارندگان این گواهی حق رجوع به شخص دیگری را ندارند.

فصل سوم - تسویه معاملات

ماده24: تسویه معاملات قرارداد سلف موازی استاندارد طی مهلت تسویه توسط کارگزاری که قرارداد سلف موازی استاندارد را خریداری نموده است، انجام می‏شود. در هر حال تحویل گواهی سلف موازی استاندارد به خریدار منوط به پرداخت وجه و تسویه وی با کارگزار است.

تبصره1: کارگزار باید وجوه یا تضامین لازم را جهت تسویه بهای قرارداد سلف موازی استاندارد، قبل از معامله از خریدار دریافت نماید.

تبصره2: شرکت ملی نفت ایران عضو اتاق پایاپای بوده و مسوولیت تسویه معاملات خود را بر عهده دارد.

ماده25: به منظور تسویه کامل وجوه، هر عضو اتاق پایاپای موظف است حساب یا حساب‏های عملیاتی را طبق شرایطی که اتاق پایاپای مشخص می‏کند، افتتاح نماید.

تبصره: اتاق پایاپای حق نظارت، دریافت گزارش نقل و انتقالات و به عنوان وکیل عضو اتاق پایاپای، حق برداشت از حساب یاد شده به منظور انجام عملیات تسویه و پایاپای از جمله برداشت وجوه معامله، خسارات، کارمزدها و انجام سایر وظایفی که طبق مقررات بر عهده اتاق پایاپای می‏باشد را خواهد داشت.

ماده26: اتاق پایاپای تا پایان هر روز معاملاتی، خالص مبلغی که باید به هر کارگزار عضو اتاق پایاپای پرداخت یا از او دریافت کند را محاسبه و به صورت اطلاعیه‏ از طریق سامانه مکانیزه، برای عضو مربوطه ارسال می‏نماید. این مبلغ با کسر ارزش کل خرید عضو اتاق پایاپای از ارزش کل فروش وی محاسبه می‏شود. در محاسبه ارزش خالص معامله، مالیات، کارمزدها و سایرکسورات نیز لحاظ می‏گردد.

ماده27: اعضای اتاق پایاپای مکلفند بر اساس اطلاعیه اتاق پایاپای نسبت به تسویه وجوه معاملات قرارداد سلف موازی استاندارد طی مهلت تسویه اقدام نمایند.

ماده28: وجوه مربوط به خرید و فروش‏های شرکت ملی نفت ایران مستقیماً توسط اتاق پایاپای به حساب عملیاتی مربوط به این شرکت واریز یا از آن برداشت می‏گردد. بر این اساس محاسبه خالص مبالغ پرداختی یا دریافتی موضوع ماده 26 این دستورالعمل برای هر کارگزار عضو اتاق پایاپای، بدون احتساب معاملاتی که برای شرکت ملی نفت ایران انجام داده است، محاسبه می‏گردد.

ماده 29: مانده وجوه حساب عملیاتی مربوط به شرکت ملی نفت ایران قبل از اتمام فرایند تسویه نقدی قرارداد سلف موازی استاندارد، صرفاً در صورت تودیع تضامین لازم نزد اتاق پایاپای قابل برداشت می‏باشد.

تبصره:میزان تضامین موضوع این ماده و شرایط تودیع آن بر اساس مصوبه هیات مدیره بورس تعیین می‏گردد.

ماده30: تسویه معاملات بصورت نقدی بوده و روش آن می‏تواند از طریق پرداخت وجه از سوی خریدار یا اعلام فروشنده طبق فرم بورس مبنی بر تسویه مستقیم معامله باشد. در مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد روش‏های مورد قبول تسویه و مهلت‏های تسویه ذکر می‏گردد. عضو اتاق مکلف است نسبت به تسویه معاملات با رعایت مقررات این دستورالعمل و با شرایطی که در مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد ذکر شده است، اقدام نماید.

تبصره: به هر ترتیب کارمزدها، مالیات‌های مترتبه و سایر کسورات قانونی به صورت نقدی از حساب عملیاتی عضو اتاق پایاپای کسر خواهد شد.

ماده31: در صورتی که عضو اتاق پایاپای تعهدات خود را ظرف مهلت مقرر ایفا ننماید، اتاق پایاپای می‏تواند یک یا تمام اقدامات زیر را حسب مورد انجام دهد:

1. تعلیق عضویت عضو اتاق پایاپای و اعلام به بورس جهت جلوگیری از تداوم معاملات وی

2. تامین تعهدات از سپرده‌ها وتضامین عضو نزد اتاق پایاپای و در صورت عدم تکافو، فروش به میزان قرارداد‌های سلف موازی استاندارد خریداری شده توسط عضو از حساب وی

3. تامین کسورات از محل وجوه صندوق تضمین

فصل چهارم- تحویل فیزیکی و تسویه نقدی

ماده32: قرارداد سلف موازی استاندارد پس از آخرین روز معاملاتی، وارد دوره تحویل می‏شود و طرفین قرارداد باید نسبت به طی فرایند تحویل اقدام نمایند.

ماده33: دوره تحویل از روز کاری بعد از آخرین روز معاملاتی شروع و تا پایان ماه قرارداد ادامه می‏یابد.

ماده34: شرکت ملی نفت ایران به عنوان فروشنده قرارداد سلف موازی استاندارد و همچنین دارندگان گواهی سلف موازی استاندارد در پایان آخرین روز معاملاتی می‏توانند حداکثر تا ساعت 16 روزکاری بعد از آخرین روز معاملاتی با اعلام به اتاق پایاپای و طبق رویه‌ای که بورس تعیین می‏نماید، از تحویل دارایی پایه قرارداد انصراف دهند.

تبصره1: در صورتی که در مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد، حداقلی جهت تحویل فیزیکی تعیین شده باشد، کمتر بودن دارایی خریداران در پایان آخرین روز معاملاتی از حداقل تعیین شده در مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد، به منزله انصراف خریدار از تحویل فیزیکی دارایی پایه است.

تبصره2: در صورتی که در مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد حداکثری جهت تحویل فیزیکی تعیین شده باشد، وجود مازاد دارایی یک خریدار در پایان آخرین روز معاملاتی نسبت به حداکثر تعیین شده، به عنوان انصراف وی از تحویل فیزیکی مازاد است.

تبصره3: هیات پذیرش می‏تواند سقفی را جهت انصراف طرفین از تحویل دارایی پایه تعیین نماید. این سقف باید در قالب مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد اعلام شود.

ماده 35: اتاق پایاپای طی روز کاری دوم پس از آخرین روز معاملاتی اقدامات زیر را انجام می‏دهد.

1. حجم قابل تحویل توسط شرکت ملی نفت ایران براساس فرمول زیر محاسبه می‏گردد:

(جمع قراردادهای انصراف داده شده توسط خریداران) - (خالص فروش شرکت ملی نفت ایران طی دوره معاملاتی) = حجم قابل تحویل

2. حجم مورد درخواست جهت تحویل از سوی خریداران بر اساس فرمول زیر محاسبه می‏گردد:

(جمع قراردادهای انصراف داده شده توسط خریداران)- (جمع دارایی خریداران در پایان آخرین روز معاملاتی) = حجم مورد درخواست

3. درصورتی که حجم قابل تحویل بزرگتر یا مساوی حجم مورد درخواست باشد به کل حجم مورد درخواست، تحویل فیزیکی تخصیص می‏یابد و قراردادهای سلف موازی استاندارد انصراف داده شده از سوی خریدار و فروشنده بر اساس بند 5 این ماده تسویه نقدی می‏گردند.

4. در صورتی که حجم قابل تحویل کوچکتر از حجم مورد درخواست باشد، تحویل فیزیکی به خریداران براساس اولویت زمانی انجام می‏شود. در این حالت قراردادهای سلف موازی استاندارد انصراف داده شده از سوی خریدار و فروشنده و همچنین قراردادهای سلف موازی استاندارد که براساس اولویت زمانی، تحویل فیزیکی به آن‏ها تخصیص نیافته است، براساس بند 5 این ماده تسویه نقدی می‏گردد.

5. اتاق پایاپای ارزش قراردادهای سلف موازی استانداردی را که تسویه نقدی می‏گردد، بر اساس قیمت پایانی آخرین روز معاملاتی (حاصلضرب اندازه قرارداد در قیمت پایانی آخرین روز معاملاتی) محاسبه و معادل آن از حساب عملیاتی مربوط به شرکت ملی نفت ایران کسر و به تفکیک به حساب عملیاتی کارگزار مربوط به هر خریدار واریز می‏نماید.

تبصره1: در صورت امکان خرید از طریق چند کارگزاری توسط یک خریدار، وی باید کارگزاری را که وجوه ناشی از تسویه نقدی به حساب او واریز می‏گردد، به اتاق پایاپای معرفی نماید.

تبصره2: درصورتی که تمام یا بخشی از معامله قرارداد سلف موازی استاندارد با اعلام قبولی فروشنده به اتاق پایاپای تسویه گردد، در تسویه نقدی، سند اعلام قبولی فروشنده به خریدار عودت داده شده و مابه التفاوت ارزش اعلام شده طی سند با ارزش قرارداد سلف موازی استاندارد براساس قیمت پایانی آخرین روز معاملاتی، به صورت نقدی تسویه می‏شود.

تبصره3: روش احراز اولویت زمانی موضوع این ماده توسط بورس تعیین و اعلام می‌کردد.

ماده36: اتاق پایاپای تا پایان روز سوم کاری پس از آخرین روز معاملاتی لیست قراردادهای سلف موازی استاندارد منجر به تحویل فیزیکی را به شرکت ملی نفت ایران و کارگزاران مربوطه ارسال نموده و هم‏زمان وجوه مربوط به فروش آن قراردادها را در حساب عملیاتی مربوط به شرکت ملی نفت ایران قابل برداشت می‏نماید.

ماده37: دارندگان گواهی‌های قراردادهای سلف موازی استاندارد که توسط اتاق پایاپای جهت تحویل فیزیکی دارایی پایه اعلام شده‏اند، باید اطلاعات و مستندات لازم جهت انجام امور مربوط به تحویل فیزیکی را طی مهلت مقرر به شرکت ملی نفت ایران ارایه نمایند.

تبصره: اطلاعات و مستندات لازم و مهلت مقرر موضوع این ماده در مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد و اطلاعیه عرضه قید می‏گردد.

ماده38: در صورت عدم ارایه اطلاعات و مستندات موضوع ماده 37 این دستورالعمل طی مهلت مقرر یا خودداری از تحویل دارایی پایه به هرترتیب از سوی خریدار، معامله منفسخ شده و شرکت ملی نفت ایران پس از کسر خسارت، وجه پرداختی توسط خریدار را تا پایان ماه قرارداد به وی مسترد می‏نماید.

تبصره: خسارت موضوع این ماده حداقل 5 درصد ارزش معامله می‏باشد. در صورتی که قیمت آخرین روز معاملاتی از قیمت معامله کمتر باشد، تفاوت ارزش قرارداد سلف موازی استاندارد بر اساس قیمت معامله با قیمت آخرین روز معاملاتی نیز به 5 درصد فوق اضافه خواهد شد.

ماده39: در صورت ارایه اطلاعات و مستندات موضوع ماده 37 این دستورالعمل طی مهلت مقرر از سوی خریدار، شرکت ملی نفت ایران اقدام به اعلام برنامه بارگیری هم‏زمان به خریدار و بورس می‏نماید.

تبصره: برنامه بارگیری باید به گونه‌ای باشد که کل تحویل قرارداد سلف موازی استاندارد در ماه قرارداد انجام شود.

ماده40: در صورت عدم تحویل یا تحویل با تاخیر دارایی پایه فروخته شده از سوی شرکت ملی نفت ایران، شرکت مذکور موظف است بر اساس شرایط اعلامی پیوست مشخصات قرارداد سلف موازی استاندارد، نسبت به جبران خسارت خریداران اقدام نماید.

ماده41: شرکت ملی نفت ایران باید گزارش تحویل فیزیکی قراردادهای سلف موازی استاندارد را در پایان ماه قرارداد جهت اطلاع به اتاق پایاپای ارایه نماید.

فصل پنجم- سایر موارد

ماده42: چنانچه مواعد زمانی تعیین شده در این دستورالعمل مصادف با روزهای تعطیل رسمی جمهوری اسلامی ایران باشد، آن روز در رعایت مواعد زمانی این دستورالعمل به حساب نمی‌آید و روز پس از ایام تعطیل، موعد مقرر محسوب می‏شود.

ماده43: در صورت نقض هر یک از مفاد این دستورالعمل توسط اشخاص ذی‏ربط، بورس موظف است براساس مقررات مربوطه به تخلفات آن‏ها رسیدگی یا حسب مورد مراتب را به مرجع ذی‏صلاح گزارش نماید.

ماده44: با توجه به حاکمیت ماده 36 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران مصوب آذرماه 1384 بر اختلافات بین اشخاص ذی‏ربط ناشی از فعالیت حرفه‌ای ایشان، اختلافات اشخاص مذکور در هیات داوری موضوع قانون مورد اشاره رسیدگی خواهد شد.

ماده45: در صورت لزوم این دستورالعمل به ترتیب زیر اصلاح خواهد شد.

1. به پیشنهاد شرکت ملی نفت ایران و تصویب هیات مدیره سازمان

2. به پیشنهاد هیات مدیره بورس و تصویب هیات مدیره سازمان

3. به پیشنهاد رییس سازمان و تصویب هیات مدیره سازمان

اطلاعات مرتبط
دستورالعمل اجرایی معاملات قرارداد سلف موازی استاندارد نفت و فراورده‌های نفتی در بورس کالای ایران

کد: 500624

زمان انتشار: دوشنبه 28 مرداد 1392 11:00 ب.ظ

منبع: هیات مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار

تعداد نمایش: 1020

چشم انداز بورس کالای ایران

 مرجع پایدار کشف قیمت و معاملات مبتنی بر کالا و اوراق بهادار کالایی

 

 ارتباط با ما
تهران خیابان آیت الله طالقانی،بعد از تقاطع ولی عصر (عج)،شماره 351کد پستی:1593649313
تلفن گویا: 85640
نمابر : 88383000
ارتباط مستقیم: 85642100
امور سهام: 85642013
 
کلیه حقوق مادی و معنوی این پرتال متعلق به شرکت بورس کالای ایران می باشد.