بورس کالای ایران، بازاری قانونمند، شفاف و مطمئن

دستورالعمل پذیرش انبار و صدور، معامله و تسویه گواهی سپرده کالایی

دستورالعمل پذیرش انبار و صدور، معامله و تسویه گواهی سپرده کالایی

 

 

بخش اول: مقدمه

در راستای فراهم سازی زیرساخت مربوط به معامله اوراق گواهی سپرده کالایی در بازار سرمایه و همچنین امکان توثیق گواهی سپرده کالایی، این دستورالعمل در اجرای بند اول یکصد و ششمین صورتجلسه شورای عالی بورس و اوراق بهادار مورخ 12/03/93 و بمنظور فراهم کردن مقدمات اجرای ماده 33 قانون افزایش بهره وری بخش کشاورزی و منابع طبیعی و بند ج ماده 99 قانون برنامه 5 ساله پنجم توسعه، در 61 ماده و 11 تبصره در تاریخ 05/03/94 به تصویب هیات مدیره سازمان رسید و در تاریخ 04/03/95 اصلاح شد.

 

بخش دوم: تعاریف

 

ماده1:کلیه اصطلاحات و واژه‌هایی که در قانون بازار اوراق بهادار، آیین‌نامه ها و دستورالعمل‌های مربوطه به کار رفته‌اند، به همان معانی در این دستورالعمل نیز کاربرد دارند مگر اینکه در این دستورالعمل تعریف یا معنی دیگری به آنها اختصاص داده شده باشد. تعریف سایر اصطلاحات و واژه ها در این دستورالعمل به شرح زیر میباشد:

 

1.انبار: مکان فیزیکی حفاظت شده با محدودۀ معینی است که به منظور دریافت و نگهداری کالای سپرده­گذاران اختصاص داده شده و بر اساس ضوابط و الزامات این دستورالعمل توسط بورس به عنوان انبار تحت نظارت، پذیرفته شده است.

2.انباردار: شخص حقیقی یا حقوقی طرف قرارداد است که به تشخیص بورس مطابق این دستورالعمل صلاحیت لازم را داشته و نگهداری کالاهای سپرده شده به انبار و انجام سایر وظایف تعیین شده در این دستورالعمل برای انباردار را بر عهده دارد.

3.بورس: یکی از بورس‌های کالایی تحت نظارت سازمان که گواهی سپرده کالایی در آن مورد معامله قرار می‌گیرد.

4.تاریخ انقضای اعتبار گواهی سپرده کالایی: تاریخی است که شرکت سپرده‌گذاری مرکزی با توجه به تاریخ انقضای ‌کالا بر اساس اعلام انباردار در زمان صدور هر گواهی سپرده کالایی در آن درج    می نماید.

5.تاریخ انقضای کالا: تاریخی است که انباردار با توجه به کیفیت کالا و با رعایت استانداردهای ابلاغی بورس در زمان صدور هر قبض انبار در آن درج می نماید.

6.تحویل: تحویل کالا به صورت فیزیکی از انبار به دارنده گواهی سپرده کالایی می‌باشد.

7.حذف شد

8.سامانه: سیستم رایانه‌ای است که عملیات ثبت اطلاعات کالا و صدور و معاملۀ گواهی سپرده کالایی از طریق آن صورت می‌گیرد. 

9.سپرده‌گذار: شخصی است که اقدام به سپردن کالا به انبار می­نماید. 

10.شرکت سپرده‌گذاری مرکزی: منظور شرکت سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه می­باشد. 

11.قبض انبار: سندی است که در قبال سپردن کالا به انبار توسط انباردار با شرایط مندرج در این دستورالعمل صادر می‌گردد.

12.گواهی پذیرش: سندی است که بورس پس از احراز شرایط انبار و صلاحیت انباردار صادر نموده و  به موجب آن انباردار می­تواند قبض انبار کالاهای سپرده شده در انبار را مطابق این دستورالعمل صادر نماید.

13.گواهی سپرده کالایی:ورقۀ بهاداری است که به موجب این دستورالعمل صادر می­شود و مؤید مالکیت دارندۀ آن بر مقدار معینی کالای سپرده شده در انبار است و پشتوانۀ آن قبض انباری است که توسط انباردار صادر می‌شود.

14.حذف شد
15.وثیقه‌گیر: شخصی است که وثیقه به نفع او انجام می‌پذیرد. 

بخش سوم: پذیرش و نظارت بر فعالیت انبار و انباردار

 

فصل اول: صدور گواهی پذیرش

 

ماده2:  صدور گواهی پذیرش انبار منوط به ارایه مدارک و اطلاعات زیر است:

 

الف) تقاضانامه صدور گواهی پذیرش انبار مطابق فرمت بورس با ذکر ظرفیت ریالی مورد تقاضا

ب) اطلاعات انبار از قبیل نام، مشخصات و ظرفیت مطابق فرمت بورس.

ج) مدارک مالکیت یا اجاره انبار.

د) بیمه نامۀ معتبری که جهت پوشش کامل خسارات احتمالی به انبار و کالاهای موجود در آن، حداقل در سقف ظرفیت ریالی مورد تقاضا باشد.

ه) اطلاعات در خصوص شرایط فنی انبار، مطابق با ضوابط فنی و استانداردهای انبارهای مورد پذیرش بورس که بازرسی­های مورد نیاز در این خصوص توسط بورس و یا شرکت بازرسی مورد تایید بورس، صورت می پذیرد.

و) مشخصات کامل هویتی انباردار شامل:

 

و-1) در مورد اشخاص حقیقی: نام و نام‌خانوادگی، شمارۀ شناسنامه، کد ملی، آدرس محل سکونت و تصویر مدارک شناسایی

و-2) در مورد اشخاص حقوقی: نام، کد اقتصادی، شناسۀ ملی، اساسنامه، آگهی تاسیس و آخرین تغییرات آن بر اساس روزنامۀ رسمی و مشخصات کامل هویتی مدیران طبق بند ( و–1)

 

ز) اطلاعات لازم در خصوص توانایی فنی مطابق ضوابط بورس

ح) اطلاعات تضامینی که انباردار می­تواند برای پوشش جبران خسارت­های احتمالی که طبق عرف، قوانین و این دستورالعمل به عهدۀ وی است ارائه دهد و همچنین اطلاعات مربوط به توانایی مالی انباردار بر اساس ضوابط شرکت سپرده گذاری مرکزی.

 

ماده3:  بورس موظف است ظرف مدت حداکثر 15 روز از دریافت تقاضانامه صدور گواهی پذیرش،  نتیجۀ بررسی‌های خود را مبنی بر پذیرش یا عدم پذیرش به انباردار متقاضی اعلام نماید. در صورت عدم پذیرش، دلایل آن ­باید به متقاضی اعلام گردد و در صورت پذیرش، موضوع باید توسط بورس طی موافقت اولیه که در آن شرایط پذیرش قید می­گردد، به متقاضی اعلام شود. صدور گواهی پذیرش پس از احراز شرایط مندرج در موافقت اولیه و ارایه اطلاعات و مدارک مثبته در این زمینه، ظرف حداکثر بیست روز توسط بورس صورت خواهد گرفت. موافقت اولیه برای صدور گواهی پذیرش منوط به احراز شرایط زیر است:

 

1- اطلاعات و مدارک طبق مادۀ 2 این دستورالعمل به طور کامل ارائه شده باشد.

2- انبار شرایط و توانایی فنی را به تشخیص بورس مطابق ضوابطی که تعیین نموده است داشته باشد.

3- به تشخیص بورس، بیمه نامۀ معرفی شده از طرف متقاضی معتبر بوده و برای پوشش خسارات احتمالی که طبق عرف، قوانین و این دستورالعمل جبران آن­ها به عهدۀ انبار دار است، کفایت کند.

4- تضامین معرفی شده و توانایی مالی انباردار بر اساس ضوابطی که شرکت سپرده­گذاری تدوین نموده است به تشخیص آن شرکت کافی باشد.

5- کارمزد پذیرش طبق مقررات مربوطه توسط انباردار پرداخت شده باشد.

 

تبصره 1:گواهی پذیرش برای مدت یکسال صادر می­شود و تمدید آن منوط به ارایه تقاضای تمدید توسط انباردار و پرداخت کارمزد تمدید گواهی پذیرش طبق مقررات مربوط حداقل یک ماه قبل از اتمام اعتبار گواهی پذیرش و تداوم شرایط مندرج در این ماده به تشخیص بورس می­باشد.

تبصره 2: انبار گواهی سپرده کالاهای گرانبها باید خزانه یکی از بانک های دارای مجوز از بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و یا مکان مورد تأیید بورس باشد.[1]

 

ماده4: در صورت عدم تمایل انباردار به تمدید گواهی پذیرش، وی باید حداقل یک ماه پیش از اتمام مدت گواهی پذیرش خود، جهت تعیین تکلیف کالاهای موجود در انبار، موضوع را به بورس اطلاع رسانی نماید، تا مطابق تبصره 1 ماده 14 این دستورالعمل اقدام شود.

 

فصل دوم: نظارت بر فعالیت انبار

 

ماده5:انباردار موظف است شرایط اعلامی توسط بورس یا شرکت­های بازرسی مورد تایید بورس را برای بازرسی کامل انبار در هر زمان فراهم آورد.

 

ماده6:در صورت مشاهده مغایرت شرایط انبار با ضوابط فنی و استانداردهای انبارهای مورد پذیرش، بورس موضوع را کتباً و با ذکر ایرادات و تعیین مهلت لازم جهت رفع ایرادات به انباردار اطلاع می‌دهد.

 

ماده7:  در صورت عدم رفع ایراد ظرف مهلت مقرر توسط انباردار، بورس بر اساس مواد 13 و 14 این دستورالعمل اقدام می‌نماید.

 

فصل سوم: ظرفیت پذیرش کالا توسط انبار

 

ماده8:  انباردار نباید نسبت به پذیرش کالا بیش از ظرفیت مقداری و ریالی مورد تایید بورس، اقدام کند در غیر این صورت برای کالاهای سپرده شده بیش از ظرفیت یاد شده گواهی سپردۀ کالایی صادر نخواهد شد و جبران هر گونه خسارت وارده به سپرده گذار بر عهدۀ انباردار خواهد بود.

 

تبصره: هرگونه تغییر در ظرفیت مجاز دریافت کالا توسط انبار، با درخواست انباردار و پس از ارایه مستندات کافی مبنی بر تطبیق شرایط موضوع بندهای 2 تا 5 مادۀ 3 با شرایط جدید، به بورس و شرکت سپرده­گذاری حسب مورد و تایید بورس امکان‌پذیر است.

 

فصل چهارم: تعهدات انباردار

 

ماده9: انباردار موظف است در هر یک از موارد زیر، مراتب را در اسرع وقت به بورس اطلاع دهد:

1 - ورشکستگی انباردار، 

2- هرنوع وضعیت یا اقدامی که موجب توقف یا اخلال عمده در سپردن کالا در انبار یا خروج کالا از انبار می­شود از جمله ممنوعیت فعالیت انبار یا انباردار، توقیف اشخاص و اموال مرتبط با فعالیت انبارداری و پلمپ انبار و معابر مرتبط با انبار توسط مقامات ذیربط،

3- هرگونه تغییر در اطلاعات ارائه شده در هنگام پذیرش، موضوع ماده 2 این دستورالعمل،

4- هرگونه تغییر شرایط انبار نسبت به شرایطی که ب